جمال الدين محمد الخوانساري
322
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
يعنى منع كن ايشان را از ديدن ايشان مردم را يا ديدن مردم ايشان را يعنى مگذار كه كسى ايشان را ببيند ، وممكن است كه « ابصارهن » بفتح همزه خوانده شود نه بكسر آن ، وبنا بر اين معنى اين است كه بازدار بر ايشان از چشمهاى ايشان ، ومراد منع اوّل است يعنى منع ايشان از ديدن ايشان مردم را ، پس بدرستى كه حجاب تو ايشان را يعنى منع كردن تو يا پوشاندن تو ايشان را از اين كه كسى را ببينند يا كسى ايشان را ببيند بهتر است از اين كه چنين نكنى وآخر شكّ زده شوى در بارهء ايشان ، يا گمان بد ببرى ، و « نيست بيرون رفتن ايشان » يعنى چنانكه بيرون رفتن ايشان بد است وباعث شكّ در ايشان مىشود همچنين داخل كردن تو بر ايشان كسى را كه اعتمادي نباشد بر أو يعنى گذاشتن كه چنين كسى داخل شود بر ايشان وايشان ببينند أو را يا أو ببيند ايشان را بد است وباعث شكّ در ايشان مىشود ، « وآن بدتر نيست از اين [ تا آخر ] » پس چنانكه منع مىكنيد از آن منع كنيد از اين ، پس اين بمنزلهء وجه وعلّت حكم سابق است ، ومراد به « كسى كه اعتماد نباشد بر أو » مردان نامحرم است وهمچنين زنانى كه خاطر از ايشان جمع نباشد واحتمال اين رود كه ايشان را بد راه كنند ، و « نشناسند ايشان غير ترا » يعنى نه بعنوان اين كه ببينند غير ترا وبشناسند يا أوصاف وأحوال غير تو نزد ايشان مذكور شود پس از آن راه بشناسند أو را ، زيرا كه آن نيز گاهى مفسده ميكند ومراد غيرى است كه اعتمادي بر أو نباشد از مردان وزنان چنانكه پيش از آن مذكور شد ، ودر بعضي نسخهها « يعرفهن » بدل « يعرفن » واقع شده وبنا بر اين معنى اين است كه : اگر توانى كه چنين كنى كه نشناسد ايشان را غير تو پس بكن ، واين نيز شامل شناخت بديدن ومعرفت بأوصاف هر دو باشد چنانكه در نسخهء اوّل مذكور شد . 2737 ايّاكم والتّدابر والتّقاطع وترك الأمر بالمعروف والنّهى عن المنكر . بپرهيزيد از پشت گردانيدن بيكديگر وبريدن از يكديگر وترك أمر